XOSÉ MANUEL GONZÁLEZ REBOREDO, Lendas galegas da tradición oral, Galaxia, 2010, 208 páxinas.
[NG GON len]
A LENDA DA ERMIDA DE ARANGA
Nunha ocasión, unhas mulleres que pasaban de noite por preto de Aranga (Betanzos, A Coruña) sentiron soar unha campaíña por baixo da terra. Foron entón onda o crego, que veu con elas e comezaron a cavar ata dar cunha cruz de ferro con adornos de cobre e unha coroa de prata que tiña unha campaíña que era a que as mulleres sentiran tocar. Esta cruz parece ser que despois foi roubada ou vendidos algúns anacos.
No sitio en que estaba a cruz comezou a manar unha fonte de augas milagreiras. Arranxada a fonte e feita unha ermida naquel sitio, organizouse anualmente unha romaría que ten lugar o día 3 de maio.
A dita fonte, ermida e rornaría fai referencia un cantar de por alí, que di:
Verdadeira cruz de Aranga,
que has de dar aos teus romeiros:
auguiña da túa fonte,
sombra dos teus casstiñeiros.
Versión publicada por Xaquín Lorenzo en Nós 99. Ourense, 15-III-1952, p. 49.
