HORA DE LER

 

 25ª SEMANA

[1ª SESIÓN]

 

Non ten o edificio do noso IES esa alzada de cinco alturas..., pero si ten tantos ou máis lectores. 

Esta semana, nas mans, relatos de Marta Sanz e Xosé Miranda.

HORA DE LER

 

O pintor hiperrealista Matthew Grabelsky leva anos pintando óleos nos que metamorfosea os corpos de mulleres e homes co implante da cabeza dun animal. Da serie de cadros inspirada nos lectores do metro de NYC, escollemos a que ilustra o cartel desta semana tan atípica de entroido. O tenro rapaz (ou rapaz-tenreiro?) non está a ler, como podemos facer nós, a Clarice Lispector,  Xosé Miranda e Antonio Reigosa ou Carlos Casares.

***

Entroido, antroido, entroito...    son nomes que proceden do termo latino Introitus: entrada. O termo carnaval procede de expresión Carne vale (adeus á carne).

   No Libro de Buen Amor, un texto do século XIV aparecen mencionados por primeira vez, nunha obra literaria, Don Carnal e Doña Cuaresma. Este episodio é unha alegoría que representa ás Carnestolendas como Don Carnal, un home mundano e amante dos praceres, e do outro lado a Cuaresma como Doña Cuaresma, muller recta e pura.

   Queres saber de onde xorden estas personaxes?

   

   Para entender a ambos personaxes primeiro hai que coñecer de onde veñen o Carnaval e a Cuaresma. O Carnaval ten a súa orixe no mundo clásico grecorromano, nas festas de saturnalia, en honor ao deus Saturno, ou nas bacanais, en honor ao deus Baco. Nelas dáse renda solta ao exceso e ao desenfreo nos praceres carnales, a gula e a lujuria. En cambio a Cuaresma ten a súa orixe na tradición cristiá. Simboliza a proba bíblica de Jesús de Nazaret ao vivir durante 40 días no deserto. A Igrexa Católica ao longo deses 40 días chama aos seus fieis a un periodo de penitencia, reflexión, ayuno e abstinencia.

   Na Idade Media, a rectitud da relixión cristiá podíase relaxar durante o periodo de "Carnestolendas". Recordemos, como indica Xullo Caro Baroja, que ata o século XVI non se comeza a utilizar o término Carnaval en castelán, posiblemente derivado de "Carnavale" de orixe veneciano. As Carnestolendas comezaban inmediatamente antes que a Cuaresma e esta antes de Semana Santa, que comeza co Domingo de Ramos. Esta data é movible e correspóndense co primeiro domingo logo da primeira lúa chea que aparece a partir do 21 de marzo. Corenta días antes, que corresponde a un mércores, terminaban as Carnestolendas co Mércores de Cinza. Os días previos, luns e martes a moral cristiá deixábase de lado para gozar dos praceres da vida ou realizar actos irracionales como trabucar palabras e colocar utensilios fóra do seu sitio. Polo si ou polo non, para non ser recoñecidos, a xente disfrazábase ou enmascaraba.

HORA DE LER

HORA DE LER

 27ª SEMANA [3ª SESIÓN]

Todas lecturas serven para recordar os beneficios e os perigos da imaxinación.

Aínda tendo moi presente a celebración cervantina, quedan enriba de mesa os relatos de Iban Zaldua e Xosé Miranda.

Ilustración: Germán Gómez Arranz  

CANDO OS ANIMAIS FALABAN, Xosé Miranda & Antonio Reigosa

XOSÉ MIRANDA & ANTONIO REIGOSA, Cando os animais falaban, Xerais, Vigo, 2002, 120 páxinas.

[NG MIR ani]

Todas estas Cen historias daquel tempo están ilustradas por Andrés Meixide.

***

¿COMO NACEN AS MOSCAS?

   As moscas son as palabras que pronuncia o demo. Cada letra convértese nunha mosca negra, negra, que vai voando e revoando ata os montes onde se xuntan as bruxas nos aquelarres. No Xistral, por exemplo, reúnense as bruxas de Mondoñedo, do Valadouro e mais de Muras e reparten as moscas e as pulgas do seguinte ano:
   —¡Ala, estas para Zoñán, estas para Cesuras, pra cas Artiaga, estas para Os Muíños, estas, para Viloalle, etc.!
   As moscas son obedientes e van. Pero non poden entrar nas casas. Para que entren, ábrelles a porta, ou a ventá, San Fernando, que é compasivo. Menos mal que as torna San Cipriano. Por eso se di:
   Trae as moscas San Fernando e lévaas San Cipriano.
   Claro que hai que ter en conta que San Fernando se celebra en maio e San Cipriano en setembro. E con todo, hai quen di que as moscas son os excrementos do demo, e non as súas palabras. Por eso a Belcebú lle chaman O Señor das Moscas.
   Contra as moscas hai outro remedio. Dicídelles esto, e a ver que pasa:

   Vaite, mosca condenada,
   que te mandaron as meigas,
   nós temos a San Xosé
   para que el nos libre delas.

HORA DE LER

16ª SEMANA [4ª SESIÓN]

Comezamos o mes de febreiro fabulísticos e míticos...

Por iso hai quedan a vosa disposición os relatos curtos de Xosé Miranda e Antonio Reigosa e un magnífico relato do magnífico Dino Buzzati.

HORA DE LER

5ª SEMANA [5ª SESIÓN]

Algúns aínda terán restos da maquillaxe, pero todos volven na aula ás boas rutinas: ler nos quince primeiros minutos da quinta hora o libro elexido, ou ben esta particular crónica futbolística de Xosé Miranda, ou ben esta outra crónica periodística (na que tamén se fala do Real Madrid e o Barça) de Plàcid García-Planas.